ခ်င္းမိုင္ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ၆၅ ႏွစ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔တြင္ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း၊ ပင္လံုၿမိဳ႕ရွိ ‘ျပည္မေတာင္တန္း ပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ ေက်ာက္တိုင္’ အား ေဒသခံ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ဦးေဆာင္ကာ သြားေရာက္ အေလးျပဳၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ႏွစ္ေပါင္း ၂၃ ႏွစ္တိုင္ အေလးျပဳခြင့္မရခဲ့ေသာ အဆိုပါ ေက်ာက္တိုင္ကို ပင္လံု၊ လဲခ်ား၊ လြိဳင္လင္၊ နမ့္စန္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ဦးေဆာင္ကာ ေဒသခံမ်ားႏွင့္အတူ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ သြားေရာက္ အေလးျပဳျခင္း ျပဳလုပ္ၾက မွာ ျဖစ္သည္။
၈၈ ဒီမိုကေရစီ အေရးအခင္းေနာက္ ၁၉၈၉ ႏွစ္တြင္သာ ေနာက္ဆံုး အေလးျပဳခြင့္ရခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံ NLD အဖြဲ႔မ်ား ေျပာဆိုခ်က္အရ သိရသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ျပည္ေထာင္စုအေျခခံ ပင္လုံ စာခ်ဳပ္ခ်ဳဳပ္ဆိုခဲ့ၿပီး ပင္လံု ေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူခဲ့ပံုကို မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔ သိရွိရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း ေတာင္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္ NLD အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒၚခင္မိုးမိုး က ေျပာသည္။
“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ျပန္ထြက္လာၿပီးကတည္းက ၂၁ ရာစု ပင္လံုကို ဦးတည္ထားတယ္ေလး။ အရင္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရး လုပ္ခဲ့တာေတြ။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ တာ၊ ပင္လုံေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူခဲ့တာေတြကို မ်ဳိးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြ သမိုင္းကိုမေမ့ေစဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး လုပ္ၾကမွာပါပဲ” ဟု ေဒၚခင္မိုးမိုး က မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ထိုသို႔ သြားေရာက္အေလးျပဳရန္အတြက္ ေဖေဖၚဝါရီ ၇ ရက္ ရွမ္းျပည္နယ္ေန႔တြင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ား စုေပါင္း ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီး ေဒသခံ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားထံ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံသြားမည္ ျဖစ္သည္။
ထို႔အတူ ေဒသတြင္းပါတီမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရးပါတီႏွင့္ ရွမ္းတုိင္းရင္းသား ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ ေခၚ က်ားျဖဴပါတီ တို႔လည္း သြားေရာက္ အေလးျပဳရန္ရွိၿပီး ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီကမူ ဆံုးျဖတ္ထားျခင္းမျပဳရေသးေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
“ျပည္မေတာင္တန္း ပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ ေက်ာက္တိုင္” ကို ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔က လြိဳင္လင္ႏွင့္ နမ့္စန္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ဦးေဆာင္ကာ လူဦးေရ ၅ဝ ေက်ာ္ျဖင့္ သြားေရာက္ အေလးျပဳခဲ့ၾကၿပီး အာဏာပိုင္မ်ားက တားဆီးေႏွာက္ယွက္ျခင္းမ်ား မရွိခဲ့ဟု လြိဳင္လင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚမီးမီး က ေျပာသည္။
“၈၉ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာက္တိုင္ကို သြားအေလးျပဳရင္ အာဏာပိုင္ေတြက လိုက္ေစာင့္ၾကည့္တာ၊ ေႏွာင့္ယွက္ တာေတြ၊ တားျမစ္ မႈေတြ ရွိေတာ့ ေနာက္ပိုင္း ဘယ္သူမွ မသြားရဲတဲ့အေနအထား ျဖစ္သြားတာေပါ့။ လြတ္လပ္ေရးေန႔က သြားေတာ့ ဘာအေႏွာက္ယွက္ အတားဆီးမွ မရွိေတာ့ဘူး” ဟု ေဒၚမီးမီး က မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ပင္လံုစာခ်ဳပ္သည္ ဖဆပလ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား လြတ္လပ္ေရး ကို ေတာင္းတန္း/ ျပည္မ မခြဲျခားဘဲ အတူရယူရန္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ပင္လံုၿမိဳ႕၌ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾကၿပီး အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ “ျပည္မေတာင္တန္း ပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ ေက်ာက္တိုင္” ကို စိုက္ထူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“ျပည္ေထာင္စု ေပၚေပါက္လာတာ ပင္လံုစာခ်ဳပ္က အဓိကပဲ ပင္လုံ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုလို႔ပဲ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ျဖစ္လာတာ ျဖစ္တယ္။ ကခ်င္ျပည္ေထာင္၊ ရွမ္းျပည္ေထာင္ စသျဖင့္ အဲလိုျပည္ေထာင္ေတြကို စုထားေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလို႔ ေခၚတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုေန႔က ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးအတြက္ အေရးပါတယ္” KIO ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္မွ အၿမဲတမ္း ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ လမာဂြမ္ဖန္း က ေျပာသည္။
ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ "ေတာင္တန္းေဒသမ်ားအတြက္ နယ္တြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ကိုယ္ပုိင္ ျပ႒ာန္းခြင့္ အျပည့္အဝ ရွိေၾကာင္း မူအားျဖင့္ လက္ခံသည္" "ေတာင္တန္းေဒသရွိ ျပည္သူတို႔သည္ ဒီမုိကေရစီ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ အေျခခံမ်ား အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ရရွိခံစားေစရမည္" ဟု စာခ်ဳပ္၌ ပါရွိသည္။
“ျပည္ေထာင္စုတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရး၊ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရးဆိုတဲ့ အဓိက စကားရပ္ကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖၚႏိုင္ေအာင္ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးေတြ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးပမ္းသြားရမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲလိုလုပ္ႏိုင္မွ သာယာဝေျပာတဲ့ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ေပၚထြန္းလာမယ္ လို႔ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္” ဟု လမာဂြမ္ဖန္း က ေျပာသည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၂၄ ရက္ေန႔က စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကေလးၿမိဳ႕တြင္ ဇိုမီးအမ်ဳိးသားကြန္ကရက္ က အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ 'ဒုတိယပင္လံုညီလာခံ' ေခၚယူေရး အဆိုျပဳခဲ့ၿပီး ႏိုဝင္ဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔တြင္ ၎အဆိုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ လြတ္ေျမာက္လာသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံ လဲႊေျပာင္းတာဝန္ေပးခဲ့သည္။
ႏွစ္ေပါင္း ၂၃ ႏွစ္တိုင္ အေလးျပဳခြင့္မရခဲ့ေသာ အဆိုပါ ေက်ာက္တိုင္ကို ပင္လံု၊ လဲခ်ား၊ လြိဳင္လင္၊ နမ့္စန္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ဦးေဆာင္ကာ ေဒသခံမ်ားႏွင့္အတူ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ သြားေရာက္ အေလးျပဳျခင္း ျပဳလုပ္ၾက မွာ ျဖစ္သည္။
၈၈ ဒီမိုကေရစီ အေရးအခင္းေနာက္ ၁၉၈၉ ႏွစ္တြင္သာ ေနာက္ဆံုး အေလးျပဳခြင့္ရခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံ NLD အဖြဲ႔မ်ား ေျပာဆိုခ်က္အရ သိရသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ျပည္ေထာင္စုအေျခခံ ပင္လုံ စာခ်ဳပ္ခ်ဳဳပ္ဆိုခဲ့ၿပီး ပင္လံု ေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူခဲ့ပံုကို မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔ သိရွိရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း ေတာင္ၾကီးၿမိဳ႕နယ္ NLD အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒၚခင္မိုးမိုး က ေျပာသည္။
“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ျပန္ထြက္လာၿပီးကတည္းက ၂၁ ရာစု ပင္လံုကို ဦးတည္ထားတယ္ေလး။ အရင္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရး လုပ္ခဲ့တာေတြ။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ တာ၊ ပင္လုံေက်ာက္တိုင္ စိုက္ထူခဲ့တာေတြကို မ်ဳိးဆက္သစ္ လူငယ္ေတြ သမိုင္းကိုမေမ့ေစဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး လုပ္ၾကမွာပါပဲ” ဟု ေဒၚခင္မိုးမိုး က မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ထိုသို႔ သြားေရာက္အေလးျပဳရန္အတြက္ ေဖေဖၚဝါရီ ၇ ရက္ ရွမ္းျပည္နယ္ေန႔တြင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ား စုေပါင္း ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီး ေဒသခံ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားထံ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံသြားမည္ ျဖစ္သည္။
ထို႔အတူ ေဒသတြင္းပါတီမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရးပါတီႏွင့္ ရွမ္းတုိင္းရင္းသား ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ ေခၚ က်ားျဖဴပါတီ တို႔လည္း သြားေရာက္ အေလးျပဳရန္ရွိၿပီး ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီကမူ ဆံုးျဖတ္ထားျခင္းမျပဳရေသးေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
“ျပည္မေတာင္တန္း ပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ ေက်ာက္တိုင္” ကို ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔က လြိဳင္လင္ႏွင့္ နမ့္စန္ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ဦးေဆာင္ကာ လူဦးေရ ၅ဝ ေက်ာ္ျဖင့္ သြားေရာက္ အေလးျပဳခဲ့ၾကၿပီး အာဏာပိုင္မ်ားက တားဆီးေႏွာက္ယွက္ျခင္းမ်ား မရွိခဲ့ဟု လြိဳင္လင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚမီးမီး က ေျပာသည္။
“၈၉ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေက်ာက္တိုင္ကို သြားအေလးျပဳရင္ အာဏာပိုင္ေတြက လိုက္ေစာင့္ၾကည့္တာ၊ ေႏွာင့္ယွက္ တာေတြ၊ တားျမစ္ မႈေတြ ရွိေတာ့ ေနာက္ပိုင္း ဘယ္သူမွ မသြားရဲတဲ့အေနအထား ျဖစ္သြားတာေပါ့။ လြတ္လပ္ေရးေန႔က သြားေတာ့ ဘာအေႏွာက္ယွက္ အတားဆီးမွ မရွိေတာ့ဘူး” ဟု ေဒၚမီးမီး က မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ပင္လံုစာခ်ဳပ္သည္ ဖဆပလ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား လြတ္လပ္ေရး ကို ေတာင္းတန္း/ ျပည္မ မခြဲျခားဘဲ အတူရယူရန္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ပင္လံုၿမိဳ႕၌ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾကၿပီး အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ “ျပည္မေတာင္တန္း ပူးေပါင္းေရးစာခ်ဳပ္ ေက်ာက္တိုင္” ကို စိုက္ထူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“ျပည္ေထာင္စု ေပၚေပါက္လာတာ ပင္လံုစာခ်ဳပ္က အဓိကပဲ ပင္လုံ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုလို႔ပဲ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ျဖစ္လာတာ ျဖစ္တယ္။ ကခ်င္ျပည္ေထာင္၊ ရွမ္းျပည္ေထာင္ စသျဖင့္ အဲလိုျပည္ေထာင္ေတြကို စုထားေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလို႔ ေခၚတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုေန႔က ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးအတြက္ အေရးပါတယ္” KIO ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္မွ အၿမဲတမ္း ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ လမာဂြမ္ဖန္း က ေျပာသည္။
ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ "ေတာင္တန္းေဒသမ်ားအတြက္ နယ္တြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ကိုယ္ပုိင္ ျပ႒ာန္းခြင့္ အျပည့္အဝ ရွိေၾကာင္း မူအားျဖင့္ လက္ခံသည္" "ေတာင္တန္းေဒသရွိ ျပည္သူတို႔သည္ ဒီမုိကေရစီ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ အေျခခံမ်ား အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ရရွိခံစားေစရမည္" ဟု စာခ်ဳပ္၌ ပါရွိသည္။
“ျပည္ေထာင္စုတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရး၊ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညႊတ္ေရးဆိုတဲ့ အဓိက စကားရပ္ကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖၚႏိုင္ေအာင္ဆိုလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးေတြ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးပမ္းသြားရမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲလိုလုပ္ႏိုင္မွ သာယာဝေျပာတဲ့ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ေပၚထြန္းလာမယ္ လို႔ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္” ဟု လမာဂြမ္ဖန္း က ေျပာသည္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၂၄ ရက္ေန႔က စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကေလးၿမိဳ႕တြင္ ဇိုမီးအမ်ဳိးသားကြန္ကရက္ က အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ 'ဒုတိယပင္လံုညီလာခံ' ေခၚယူေရး အဆိုျပဳခဲ့ၿပီး ႏိုဝင္ဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔တြင္ ၎အဆိုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ လြတ္ေျမာက္လာသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံ လဲႊေျပာင္းတာဝန္ေပးခဲ့သည္။
