နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ နယူးေဒလီရွိ Jamia Millia Islamia တကၠသိုလ္တြင္ က်င္းပရန္ ရွိသည့္ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ကုလားတန္ ျမစ္ေၾကာင္း စီမံခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားမည္ဟု နယူးေဒလီေရာက္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ CNP ဥကၠ႒ ဦးဇမ္က်င့္ေပၚ (ခ) ဇိုဇမ္ က ေျပာသည္။
Bridging South and South East Asia ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ႏွစ္ရက္ၾကာ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ ၈ ခုမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား စေနေန႔က ေရာက္ရွိေနၿပီး အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံက အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနေသာ ကုလားတန္ စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးမည္ဟု ဦးဇမ္က်င့္ေပၚ က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“ပထမဆံုး က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက အခုလုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းဟာ ဘာလုပ္ေနတယ္၊ ျပည္သူ႔အတြက္ ဘာအက်ိဳးရွိႏိုင္ တယ္၊ ဘာအက်ိဳးေတြ ပ်က္စီးသြားႏိုင္သလဲဆိုတာကို ပြင့္လင္းျမင္သာေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕နယ္ေျမမွာ လုပ္ေနတယ္ဆိုမွေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သိခ်င္တာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္ေလ့လာမိသေလာက္က က်ေနာ္တို႔ျပည္သူလူထု အက်ိဳးခံစားရဖို႔က အင္မတန္ နည္းပါတယ္။ အမ်ားဆံုးအက်ိဳးရွိမွာကေတာ့ အိႏၵိယ အစိုးရပါပဲ။ အာဆီယံနဲ႔ ေစ်းလမ္းေၾကာင္းႀကီး ေဖာက္ဖို႔လည္း ရည္ရြယ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏိုင္မႈမ်ားကို ေရေရရာရာ မသိရေသးေသာ္လည္း ျမစ္အတြင္း ပင္လယ္ဆားငန္ေရ ၀င္မႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားမွာ ေသခ်ာေၾကာင္းလည္း ေျပာသည္။
“ျမစ္ကို နက္ေအာင္တူးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ျမစ္အနက္ ဘယ္ေလာက္ထိ တူးေပးရမလဲဆိုတာ အေရးၾကီးတယ္။ တူးလိုက္ရင္ ဆားငန္ရည္နဲ႔ မွ်တထိန္းညွိလို႔ မရေတာ့ဘူးေလ။ ျမစ္ထဲ ၀င္လာမွာ။ အဲဒီဆားငန္ရည္ေတြကို မထိန္းႏိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စပါးခင္းေတြ၊ ပဲခင္းေတြ ပ်က္စီးသြားမွာပဲ။ ေနာက္ၿပီး ျမစ္နားက စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္မႈေတြကလည္း ေသခ်ာေပါက္ ပ်က္စီးမွာပါ” ဟု ဦးဇမ္က်င့္ေပၚ က ေျပာသည္။
ကုလားတန္ ဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္မွ ကုန္စည္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာသို႔ တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိစီမံကိန္းသည္ ကုလားတန္ျမစ္ကိုခ်ဲ႕ကာ စစ္ေတြမွ ပလက္ဝ သို႔ ပင္လယ္ကူး သေဘၤာမ်ား ဝင္ေရာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ပလက္ဝမွ ခ်င္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ကာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႔ ကားလမ္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
နယူးေဒလီေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အာဏာရ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးပါတီ၊ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု၊ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားပါတီ၊ ရွမ္းအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ၊ ပအိုး၀္အမ်ိဳးသား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ အင္းအမ်ိဳးသားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီတို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၅ ဦး တက္ေရာက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့အေရး ျပည္ပေဆြးေႏြးပြဲအား ပထမဆံုးအၾကိမ္ တက္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွမ္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီပါတီမွ မိုင္းရယ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းသီဟေက်ာ္ (ခ) စိုင္းဟတ္ က ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ဒီကိုလာတာ အဓိကေတာ့ ေလ့လာခ်င္လို႔ပါ။ ႏိုင္ငံတကာအေတြ႔အၾကံဳ ရယူဖို႔ပါ။ ဒီအစည္းအေ၀းက ေဆြးေႏြးၾကတာေတြကို ပါတီက လူၾကီးမ်ားကို ခ်ျပၿပီး အဲဒီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ ခံယူဖို႔ အဓိကပါ” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာ သည္။
ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအျပင္ တမၸဒီပ၊ ေမတၱာ၊ ေပါင္းကူး၊ သဂၤဟ စသည့္ အစိုးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္။
Jamia Millia Islamia တကၠသိုလ္ႏွင့္ India Internationak Centre တို႔တြင္ ႏွစ္ရက္ၾကာ ျပဳလုပ္မည့္ အဆိုပါ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား Jamia Millia Islamia တကၠသိုလ္၊ Tampadipa Institute ႏွင့္ ဥေရာပျမန္မာရံုး EBO တို႔ ပူးေပါင္း စီစဥ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ အိႏၵိယ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၊ သံအမတ္ၾကီးမ်ား၊ တကၠသိုလ္ပါေမာကၡမ်ား၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အတြင္း၀န္ေဟာင္းမ်ား အျပင္ နာဂလန္းျပည္နယ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္လည္း တက္ေရာက္မည္ဟု ေဆြးေႏြးပြဲ စီစဥ္သူ တဦးက ေျပာသည္။
Bridging South and South East Asia ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ႏွစ္ရက္ၾကာ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ ၈ ခုမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား စေနေန႔က ေရာက္ရွိေနၿပီး အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံက အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနေသာ ကုလားတန္ စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးမည္ဟု ဦးဇမ္က်င့္ေပၚ က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“ပထမဆံုး က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက အခုလုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းဟာ ဘာလုပ္ေနတယ္၊ ျပည္သူ႔အတြက္ ဘာအက်ိဳးရွိႏိုင္ တယ္၊ ဘာအက်ိဳးေတြ ပ်က္စီးသြားႏိုင္သလဲဆိုတာကို ပြင့္လင္းျမင္သာေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕နယ္ေျမမွာ လုပ္ေနတယ္ဆိုမွေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သိခ်င္တာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္ေလ့လာမိသေလာက္က က်ေနာ္တို႔ျပည္သူလူထု အက်ိဳးခံစားရဖို႔က အင္မတန္ နည္းပါတယ္။ အမ်ားဆံုးအက်ိဳးရွိမွာကေတာ့ အိႏၵိယ အစိုးရပါပဲ။ အာဆီယံနဲ႔ ေစ်းလမ္းေၾကာင္းႀကီး ေဖာက္ဖို႔လည္း ရည္ရြယ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏိုင္မႈမ်ားကို ေရေရရာရာ မသိရေသးေသာ္လည္း ျမစ္အတြင္း ပင္လယ္ဆားငန္ေရ ၀င္မႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားမွာ ေသခ်ာေၾကာင္းလည္း ေျပာသည္။
“ျမစ္ကို နက္ေအာင္တူးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ျမစ္အနက္ ဘယ္ေလာက္ထိ တူးေပးရမလဲဆိုတာ အေရးၾကီးတယ္။ တူးလိုက္ရင္ ဆားငန္ရည္နဲ႔ မွ်တထိန္းညွိလို႔ မရေတာ့ဘူးေလ။ ျမစ္ထဲ ၀င္လာမွာ။ အဲဒီဆားငန္ရည္ေတြကို မထိန္းႏိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စပါးခင္းေတြ၊ ပဲခင္းေတြ ပ်က္စီးသြားမွာပဲ။ ေနာက္ၿပီး ျမစ္နားက စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္မႈေတြကလည္း ေသခ်ာေပါက္ ပ်က္စီးမွာပါ” ဟု ဦးဇမ္က်င့္ေပၚ က ေျပာသည္။
ကုလားတန္ ဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္မွ ကုန္စည္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာသို႔ တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိစီမံကိန္းသည္ ကုလားတန္ျမစ္ကိုခ်ဲ႕ကာ စစ္ေတြမွ ပလက္ဝ သို႔ ပင္လယ္ကူး သေဘၤာမ်ား ဝင္ေရာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ပလက္ဝမွ ခ်င္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ကာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သို႔ ကားလမ္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
နယူးေဒလီေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အာဏာရ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးပါတီ၊ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု၊ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားပါတီ၊ ရွမ္းအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ၊ ပအိုး၀္အမ်ိဳးသား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ အင္းအမ်ိဳးသားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီတို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၅ ဦး တက္ေရာက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့အေရး ျပည္ပေဆြးေႏြးပြဲအား ပထမဆံုးအၾကိမ္ တက္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွမ္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီပါတီမွ မိုင္းရယ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းသီဟေက်ာ္ (ခ) စိုင္းဟတ္ က ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ဒီကိုလာတာ အဓိကေတာ့ ေလ့လာခ်င္လို႔ပါ။ ႏိုင္ငံတကာအေတြ႔အၾကံဳ ရယူဖို႔ပါ။ ဒီအစည္းအေ၀းက ေဆြးေႏြးၾကတာေတြကို ပါတီက လူၾကီးမ်ားကို ခ်ျပၿပီး အဲဒီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ ခံယူဖို႔ အဓိကပါ” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာ သည္။
ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအျပင္ တမၸဒီပ၊ ေမတၱာ၊ ေပါင္းကူး၊ သဂၤဟ စသည့္ အစိုးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္။
Jamia Millia Islamia တကၠသိုလ္ႏွင့္ India Internationak Centre တို႔တြင္ ႏွစ္ရက္ၾကာ ျပဳလုပ္မည့္ အဆိုပါ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား Jamia Millia Islamia တကၠသိုလ္၊ Tampadipa Institute ႏွင့္ ဥေရာပျမန္မာရံုး EBO တို႔ ပူးေပါင္း စီစဥ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ အိႏၵိယ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၊ သံအမတ္ၾကီးမ်ား၊ တကၠသိုလ္ပါေမာကၡမ်ား၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အတြင္း၀န္ေဟာင္းမ်ား အျပင္ နာဂလန္းျပည္နယ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္လည္း တက္ေရာက္မည္ဟု ေဆြးေႏြးပြဲ စီစဥ္သူ တဦးက ေျပာသည္။