ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း အမႈေဆာင္ေရြးမည္
ကိုေပါက္ | တနလၤာေန႔၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၁၇ နာရီ ၄၈ မိနစ္
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း အတြက္ အမႈေဆာင္ေရြးခ်ယ္ပြဲကို ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသင္းျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီက ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ပန္းဆိုးတန္း ပန္းခ်ီျပခန္းတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ အဆိုပါေရြးခ်ယ္ပြဲသို႔ ေကာ္မတီဝင္ ၂၇ ဦး ပါဝင္ တက္ေရာက္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မတီဝင္ ဆရာေမာင္စိမ္းနီက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ ေရြးၿပီး ဗမာျပည္ တနံတလ်ား တိုင္ပင္ၿပီး အသင္းအဖြဲ႔ဆိုင္ရာကို တင္မွာပါ။ ပ်ဥ္းမနား၊ မႏၲေလး၊ ပုသိမ္ စသျဖင့္ သူတို႔ဟာသူတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း (ပ်ဥ္းမနား) (မႏၲေလး) (ပုသိမ္) (ေခ်ာက္)။ ဒီလိုမ်ဳိး ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ ဖြဲ႔စည္းလာၾကရင္ အဲဒီက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ကဗ်ာဆရာအသင္း ညီလာခံ လုပ္ဖို႔ရွိပါ တယ္” ဟု ေျပာသည္။
လက္ရွိ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီတြင္ နာယကၾကီးမ်ားအျဖစ္ ဆရာဒဂုန္တာရာ၊ ဆရာအံ့ေမာင္ တို႔ ပါဝင္ၿပီး ေကာ္မတီဝင္မ်ားအျဖစ္ ေမာင္စိမ္းနီ၊ သစၥာနီ၊ ကြန္စစ္ေကာင္း၊ ေဇယ်ာလင္း၊ ေမာင္ေအာင္ပြင့္၊ မအိ၊ မိုဃ္းေဇာ္၊ ေမာင္နီဦးတို႔ ပါဝင္သည္။ လူငယ္ ကဗ်ာဆရာမ်ားထဲမွ ေမာင္လင္းရိပ္၊ မင္းထက္ေမာင္၊
ႏိုင္သက္နီ၊ ႏိုင္ဦးကို၊ နႏၵၾကယ္စင္၊ ဟိန္းထက္ေဇာ္၊ ေသာ္ဇင္အုန္း၊ မေနာ္ဟရီ၊ ခန္႔မင္းထက္၊ ခ်စ္တိုးႏြယ္ စသူတို႔လည္း ေကာ္မတီတြင္ ပါဝင္သည္။
အသင္း ထူေထာင္ၿပီးပါက ဗမာကဗ်ာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ကဗ်ာဖတ္ပြဲ၊ ကဗ်ာအလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲ၊ ကဗ်ာ ေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ၿပီး သံုးလတႀကိမ္ ကဗ်ာမဂၢဇင္း ထုတ္မည္ဟုလည္း ဆိုသည္။ ကဗ်ာဆရာမ်ား၏ သာေရးနာေရးကိစၥမ်ားအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာအသင္း ကဗ်ာဆု ေရြးခ်ယ္ေပးအပ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မတီဝင္ ဆရာသစၥာနီက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“(အမ်ိဳးသားစာေပဆု)နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ေပါ့။ သူတို႔က ကာရန္ မပါရင္ ကဗ်ာလို႔ မသတ္မွတ္တဲ့ အတြက္ ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာေတြကို သူတို႔ ထည့္မစဥ္းစားပါဘူး။ ဒီဘက္ကေတာ့ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေတြကို ေပးဖို႔ပါ။ သူတို႔ေပးတဲ့ဆုနဲ႔ေတာ့ တူမွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ကဗ်ာဆု ေရးခ်ယ္ရာတြင္ တႏွစ္အတြင္း ထြက္ရွိသည့္ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ားထဲမွ သက္ရွိကဗ်ာဆရာမ်ား အျပင္ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္၊ ေမာင္လူမွိန္၊ ေမာင္ေလးေအာင္တို႔ အပါအဝင္ ကြယ္လြန္သူ ကဗ်ာဆရာမ်ား၏ စာအုပ္မ်ားပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ေရြးခ်ယ္မည္ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာကဗ်ာေလာကတြင္ တခ်ိန္က လြတ္လပ္ေသာ ကဗ်ာဆရာအသင္းအဖြဲ႔မ်ား ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးၿပီး ကဗ်ာသေဘာ တရားေရးရာ၊ ေဝဖန္ေရးႏွင့္ ကဗ်ာလႈပ္ရွားမႈမ်ား ၿမိဳင္ဆိုင္စြာ ရွိခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ ဦးေနဝင္း၏ မဆလ လမ္းစဥ္ ပါတီေခတ္မွ စတင္၍ လြတ္လပ္မႈ ဆိတ္သုဥ္းသြားေၾကာင္း ၁၉၆၅ မွစတင္၍ ကဗ်ာမ်ား ေရးသားလာခဲ့သည့္ ဆရာသစၥာနီက “၁၉၆၂ မတိုင္ခင္က ကဗ်ာဆရာအသင္းေတြ အေတာ္ရွိတယ္။ ျပည္သူ႔ကဗ်ာဆရာ အင္အားစု၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ား သမဂၢ၊ လူငယ္ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း အဲလို ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းက ဖြဲ႔တဲ့ ‘စာေပလုပ္သား’ ရွိပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကလည္း က်ေနာ္ သေဘာမက်တာနဲ႔ စာေပလုပ္သား မဝင္ခဲ့ပါဘူး။ ခု ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ‘စာေပနဲ႔ စာနယ္ဇင္း’ေပါ့။ အမည္ေျပာင္းသြားတာပဲ အဖတ္တင္ပါတယ္။ အရင္ပံုစံအတိုင္းပါပဲ။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မရွိဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဗမာကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ အက်ိဳးကို စစ္စစ္မွန္မွန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အသင္းမ်ဳိး လိုအပ္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ကဗ်ာမ်ားအေပၚ ယေန႔စာေပစီစစ္ေရး၏ သေဘာထားမွာ ထူးျခားေျပာင္းလဲလာသည္ကို မေတြ႔ရေၾကာင္း “အရင္တုန္းကအတိုင္းပါပဲ။ သိပ္ၿပီး ထူးထူးျခားျခား ေျပာင္းလဲလာတာမ်ဳိး မရွိေသးပါဘူး။ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက အြန္လိုင္း ေရးေနၾကတယ္။ ပိုလြတ္လပ္တာေပါ့” ဟု ဆရာသစၥာနီက ေျပာသည္။
အသင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ ၃ ခုထဲတြင္ တတိယ ရည္မွန္းခ်က္အျဖစ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ရာတြင္ ဗမာကဗ်ာဆရာမ်ားလည္း တတပ္တအား ပါဝင္ႏိုင္ရန္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း အတြက္ အမႈေဆာင္ေရြးခ်ယ္ပြဲကို ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသင္းျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီက ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ပန္းဆိုးတန္း ပန္းခ်ီျပခန္းတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ အဆိုပါေရြးခ်ယ္ပြဲသို႔ ေကာ္မတီဝင္ ၂၇ ဦး ပါဝင္ တက္ေရာက္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မတီဝင္ ဆရာေမာင္စိမ္းနီက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
![]() |
| ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း ေကာ္မတီဝင္ျဖစ္သည့္ ကဗ်ာဆရာ သစၥာနီ (Photo သစၥာနီ Facebook) |
“အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ ေရြးၿပီး ဗမာျပည္ တနံတလ်ား တိုင္ပင္ၿပီး အသင္းအဖြဲ႔ဆိုင္ရာကို တင္မွာပါ။ ပ်ဥ္းမနား၊ မႏၲေလး၊ ပုသိမ္ စသျဖင့္ သူတို႔ဟာသူတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း (ပ်ဥ္းမနား) (မႏၲေလး) (ပုသိမ္) (ေခ်ာက္)။ ဒီလိုမ်ဳိး ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ ဖြဲ႔စည္းလာၾကရင္ အဲဒီက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ကဗ်ာဆရာအသင္း ညီလာခံ လုပ္ဖို႔ရွိပါ တယ္” ဟု ေျပာသည္။
လက္ရွိ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီတြင္ နာယကၾကီးမ်ားအျဖစ္ ဆရာဒဂုန္တာရာ၊ ဆရာအံ့ေမာင္ တို႔ ပါဝင္ၿပီး ေကာ္မတီဝင္မ်ားအျဖစ္ ေမာင္စိမ္းနီ၊ သစၥာနီ၊ ကြန္စစ္ေကာင္း၊ ေဇယ်ာလင္း၊ ေမာင္ေအာင္ပြင့္၊ မအိ၊ မိုဃ္းေဇာ္၊ ေမာင္နီဦးတို႔ ပါဝင္သည္။ လူငယ္ ကဗ်ာဆရာမ်ားထဲမွ ေမာင္လင္းရိပ္၊ မင္းထက္ေမာင္၊
ႏိုင္သက္နီ၊ ႏိုင္ဦးကို၊ နႏၵၾကယ္စင္၊ ဟိန္းထက္ေဇာ္၊ ေသာ္ဇင္အုန္း၊ မေနာ္ဟရီ၊ ခန္႔မင္းထက္၊ ခ်စ္တိုးႏြယ္ စသူတို႔လည္း ေကာ္မတီတြင္ ပါဝင္သည္။
အသင္း ထူေထာင္ၿပီးပါက ဗမာကဗ်ာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ကဗ်ာဖတ္ပြဲ၊ ကဗ်ာအလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲ၊ ကဗ်ာ ေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ၿပီး သံုးလတႀကိမ္ ကဗ်ာမဂၢဇင္း ထုတ္မည္ဟုလည္း ဆိုသည္။ ကဗ်ာဆရာမ်ား၏ သာေရးနာေရးကိစၥမ်ားအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာအသင္း ကဗ်ာဆု ေရြးခ်ယ္ေပးအပ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မတီဝင္ ဆရာသစၥာနီက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“(အမ်ိဳးသားစာေပဆု)နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ေပါ့။ သူတို႔က ကာရန္ မပါရင္ ကဗ်ာလို႔ မသတ္မွတ္တဲ့ အတြက္ ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာေတြကို သူတို႔ ထည့္မစဥ္းစားပါဘူး။ ဒီဘက္ကေတာ့ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေတြကို ေပးဖို႔ပါ။ သူတို႔ေပးတဲ့ဆုနဲ႔ေတာ့ တူမွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ကဗ်ာဆု ေရးခ်ယ္ရာတြင္ တႏွစ္အတြင္း ထြက္ရွိသည့္ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ားထဲမွ သက္ရွိကဗ်ာဆရာမ်ား အျပင္ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္၊ ေမာင္လူမွိန္၊ ေမာင္ေလးေအာင္တို႔ အပါအဝင္ ကြယ္လြန္သူ ကဗ်ာဆရာမ်ား၏ စာအုပ္မ်ားပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ေရြးခ်ယ္မည္ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာကဗ်ာေလာကတြင္ တခ်ိန္က လြတ္လပ္ေသာ ကဗ်ာဆရာအသင္းအဖြဲ႔မ်ား ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးၿပီး ကဗ်ာသေဘာ တရားေရးရာ၊ ေဝဖန္ေရးႏွင့္ ကဗ်ာလႈပ္ရွားမႈမ်ား ၿမိဳင္ဆိုင္စြာ ရွိခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ ဦးေနဝင္း၏ မဆလ လမ္းစဥ္ ပါတီေခတ္မွ စတင္၍ လြတ္လပ္မႈ ဆိတ္သုဥ္းသြားေၾကာင္း ၁၉၆၅ မွစတင္၍ ကဗ်ာမ်ား ေရးသားလာခဲ့သည့္ ဆရာသစၥာနီက “၁၉၆၂ မတိုင္ခင္က ကဗ်ာဆရာအသင္းေတြ အေတာ္ရွိတယ္။ ျပည္သူ႔ကဗ်ာဆရာ အင္အားစု၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ား သမဂၢ၊ လူငယ္ ကဗ်ာဆရာမ်ားအသင္း အဲလို ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းက ဖြဲ႔တဲ့ ‘စာေပလုပ္သား’ ရွိပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကလည္း က်ေနာ္ သေဘာမက်တာနဲ႔ စာေပလုပ္သား မဝင္ခဲ့ပါဘူး။ ခု ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ‘စာေပနဲ႔ စာနယ္ဇင္း’ေပါ့။ အမည္ေျပာင္းသြားတာပဲ အဖတ္တင္ပါတယ္။ အရင္ပံုစံအတိုင္းပါပဲ။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မရွိဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဗမာကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ အက်ိဳးကို စစ္စစ္မွန္မွန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အသင္းမ်ဳိး လိုအပ္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ကဗ်ာမ်ားအေပၚ ယေန႔စာေပစီစစ္ေရး၏ သေဘာထားမွာ ထူးျခားေျပာင္းလဲလာသည္ကို မေတြ႔ရေၾကာင္း “အရင္တုန္းကအတိုင္းပါပဲ။ သိပ္ၿပီး ထူးထူးျခားျခား ေျပာင္းလဲလာတာမ်ဳိး မရွိေသးပါဘူး။ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက အြန္လိုင္း ေရးေနၾကတယ္။ ပိုလြတ္လပ္တာေပါ့” ဟု ဆရာသစၥာနီက ေျပာသည္။
အသင္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ ၃ ခုထဲတြင္ တတိယ ရည္မွန္းခ်က္အျဖစ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ရာတြင္ ဗမာကဗ်ာဆရာမ်ားလည္း တတပ္တအား ပါဝင္ႏိုင္ရန္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
